İnsan beyni bədənimizin cəmi 2 faizini təşkil etsə də, orqanizmin ən mürəkkəb və enerji tələb edən orqanlarından biridir. Alimlərin araşdırmalarına görə, yetkin kişilərin beyni orta hesabla 1 300–1 400 qram (təxminən 2,9–3,1 funt), qadınların beyni isə bundan 100–150 qram daha yüngül olur.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, beyin çəkisindəki bu fərq intellekt səviyyəsi ilə əlaqəli deyil. Beynin ölçüsü və çəkisi insanın zəkasını müəyyən etmir. Beyin kütləsi yaş, cins və fərdi fizioloji xüsusiyyətlərdən asılı olaraq dəyişə bilər.
1994-cü ildə İsveçrə alimləri beyin xəstəliyi olmayan 8 mindən çox insanın yarılma nəticələrini araşdıraraq müəyyən ediblər ki, orta hesabla qadın beyni 1 200 qram, kişi beyni isə 1 340 qram ağırlığındadır.
Tarixdə qeydə alınmış ən ağır insan beyni Niderlandda epilepsiyadan əziyyət çəkən bir şəxsə məxsus olub. 1899-cu ildə aparılan yarılma zamanı həmin şəxsin beyninin 2 850 qram çəkidə olduğu müəyyən edilib. Bu göstərici orta insan beynindən iki dəfədən çox ağırdır.
Alimlər bildirirlər ki, beyin kütləsi gənc yaşlarda maksimum həddə çatır, daha sonra isə təbii yaşlanma prosesi nəticəsində tədricən azalır.
Maraqlıdır ki, məməlilər arasında ən ağır beyin insana deyil, kaşalot balinasına məxsusdur. Bu nəhəng dəniz məməlisinin beyni təxminən 7 800 qram (17,2 funt) çəkir.
Buna baxmayaraq, insan beyni bədən çəkisinə nisbətdə əksər məməlilərdən daha böyükdür. İnsan orqanizmi beynin fəaliyyətini təmin etmək üçün bədənin ümumi oksigen ehtiyatının və qan dövranının təxminən 20 faizini bu orqana yönəldir.