İsti havalarda düzgün geyim seçimi: Hansı parçalar daha uyğundur?

Aztəhsil.az xəbər verir:

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, yay aylarında insanların əksəriyyəti günəş şüalarını əks etdirdiyi üçün ağ rəngli geyimlərə üstünlük verir. Lakin alimlər bildirirlər ki, geyimin rəngindən daha çox onun kəsimi və materialı bədənin temperaturuna təsir göstərir.

1980-ci ildə səhra şəraitində yaşayan bədəvilər üzərində aparılan araşdırma göstərib ki, onların geyindikləri boş qara libaslar bədəni ağ geyimlər qədər sərin saxlaya bilir. Bunun səbəbi qara parçanın bədəndən yayılan istiliyi daha yaxşı udması və boş geyimin dəri ilə parça arasında hava axını yaradaraq istiliyin yuxarı qalxmasına şərait yaratmasıdır. Alimlər bildirirlər ki, dar geyim seçiləcəyi halda isə ağ rəng daha məqsədəuyğun hesab olunur.

Mütəxəssislərin fikrincə, isti havalarda hava keçirən parçalar daha rahatdır. Pambıq, kətan, neylon və polyester müəyyən dərəcədə nəfəs alan materiallar hesab olunsa da, onların xüsusiyyətləri fərqlidir. Pambıq təri yaxşı hopdurur, lakin gec quruyur. Kətan yüksək hava keçirmə qabiliyyətinə malik olsa da, o da nəmliyi uzun müddət saxlayır. İdman geyimlərində geniş istifadə olunan neylon və polyester isə təri bədəndən uzaqlaşdıraraq daha tez quruyur, lakin qoxunu daha çox saxlayır.

Fizik Rhett Allain bildirir ki, geyim seçərkən əsas məqsəd su buxarının parçadan asanlıqla keçməsini təmin etməkdir. Bu xüsusiyyət tərləmənin buxarlanmasına mane olmur və bədənin təbii soyuma prosesini sürətləndirir.

Alimlər vurğulayırlar ki, isti havalarda boş, yüngül və nəfəs alan geyimlər ən yaxşı seçimdir. Həddindən artıq isti şəraitdə isə, günəş şüalarından qorunmaq şərti ilə, daha az geyim geyinmək bədənin istiliyini aşağı salmağa kömək edir.

Son illərdə elm adamları temperaturu tənzimləyə bilən yeni nəsil ağıllı parçalar üzərində də çalışırlar. ABŞ-ın Massaçusets Texnologiya İnstitutu (MIT) və Merilend Universitetinin tədqiqatçıları hazırladıqları innovativ liflərin istiliyi daha effektiv xaric etdiyini və ətraf mühitin temperaturuna uyğun olaraq strukturunu dəyişə bildiyini açıqlayıblar.

Mütəxəssislər əlavə edirlər ki, bədəni sərin saxlamağın ən sadə üsullarından biri də geyimin və ya yaylığın az miqdarda isladılmasıdır. Suyun buxarlanması zamanı bədəndən istilik enerjisi götürüldüyü üçün dəri soyuyur və bədən temperaturu aşağı düşür.

Araşdırmaların nəticəsinə görə, isti havalarda sərin qalmaq üçün boş kəsimli, nəfəs alan materiallardan hazırlanmış geyimlərə üstünlük vermək, mümkün olduqda bədəni nəmləndirmək və kondisionerdən daha səmərəli istifadə etmək həm sağlamlıq, həm də enerji qənaəti baxımından ən effektiv yanaşmalardan hesab olunur.